20Sun052012

Τελευταία ενημέρωση στις:12:00:00 πμ

Back Κορμακίτης Γενικές Πληροφορίες Ιστορικό

Κορμακίτης - Ιστορικό

Ο καθεδρικός ναός του Αγίου Γεωργίου

Στο κτίσιμο του καθεδρικού ναού του Αγίου Γεωργίου αναφέρθηκε με αρκετή λεπτομέρεια ο αείμνηστος Γενικός Βικάριος Χωρεπίσκοπος Ιωάννης Φοραδάρης στο άρθρο του «Ο Καθεδρικός Ναός και οι άλλες Εκκλησίες του Κορμακίτη», που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Φιλελεύθερος στις 24 Απριλίου 1991. Παραθέτουμε αυτούσιο το κείμενο.

«Μια σημαντική εξέλιξη σχετικά με τις εκκλησίες του χωριού Κορμακίτη σημειώνεται κατά το έτος 1534. Ιδού τι γράφει ο ιστορικός Ντουάηχη στο βιβλίο του «Ιστορία των Καιρών» στη σελίδα 205. «Κατά το 1534 εννέα εχθρικά πλοία αφίχθηκαν στην Κύπρο από το δυτικό μέρος και απεβίβασαν στη νήσο 500 στρατιώτες, οι οποίοι επιτέθηκαν κατά του Μαρωνίτικου χωριού Κορμακίτη, λεηλάτησαν τις εκκλησίες του, έρριψαν κατά γης τα άγια μύρα και τα άγια μυστήρια και κατέκαυσαν τα σπίτια του χωριού».

Το 1534 οι κάτοικοι μετακινούνται ανατολικότερα (περίπου ½ μίλι) και κτίζουν το νέο τους χωριό στο σημείο που βρίσκεται σήμερα. Ανοικοδομούν νέα εκκλησία αφιερωμένη στον Άγιο Γεώργιο.Η εκκλησία αυτή είναι η σημερινή μικρή εκκλησία που βρίσκεται δίπλα στο μοναστήρι των Καλογραιών του τάγματος του Αγίου Φραγκίσκου.

Για τα επόμενα 240 χρόνια δεν έχουμε οποιαδήποτε ιστορικά συγγράμματα για τις εκκλησίες του χωριού Κορμακίτη. Το 1776 όμως έχουμε μια αξιόλογη ιστορική έκθεση για τους Μαρωνίτες της Κύπρου και για τον Κορμακίτη. Κατά το 1776 ο αιδεσιμότατος Βαρθολομαίος Σκάνταρ έστειλε έκθεση προς το Μαρωνίτη Επίσκοπο Κύπρου Ηλία Τζεμαϊελ (εχειροτονήθη Επίσκοπος Κύπρου από τον Πατριάρχη Ιωσήφ Στέφανο το 1768) περί της κατάστασης των Μαρωνιτών Κύπρου.Η έκθεση αυτή βρίσκεται στο 2ο Αρχείο του Πατριαρχείου μας (σελ. 504) στο Πκέρκε του Λιβάνου.
Ιδιαίτερα για τον Κορμακίτη γράφει: «Οι Μαρωνίτες του χωριού Κορμακίτη είναι 139 μαζί με τον ιερέα των. Η εκκλησία είναι επ΄ονόματι του Αγίου Γεωργίου και είναι ετοιμόρροπος. Τα έσοδα της είναι λίγα χωράφια δια σπορά μόνον».

Για τα επόμενα 124 χρόνια, και πάλι δεν έχουμε οποιοδήποτε ιστορικό έγγραφο για την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου. Το 1900 επισκέφθηκε την Κύπρο ο τότε Αρχιεπίσκοπος Μαρωνιτών Κύπρου Νεεμέτ Αλλάχ Σελουάν, συνοδευόμενος από τοντότε Γενικό Βικάριο Χωρεπίσκοπο Ιωάννη Τσιρίλλη από τον Κορμακίτη. Να τι αναφέρει η έκθεση του Αρχιεπισκόπου Σελουάν για την επίσκεψη (Η έκθεση αυτή βρίσκεται στο Αρχιεπισκοπικό Μέγαρο του Κόρνετ Σιαχουέν στο Λίβανο). «Ηγόρασεν ο Αρχιεπίσκοπος Σελουάν αντί £8 στερλινών τόπον στο χωριό Κορμακίτης για την οικοδόμηση νέας εκκλησίας να χωρέσει όλους τους κατοίκους».

Περί το 1905 ο Χωρεπίσκοπος Ιωάννης Τσιρίλλης ταξίδευσε στην Ευρώπη (Γαλλία και Βέλγιο) όπου μετά από έρανο κατόρθωσε να συγκεντρώσει σεβαστό χρηματικό ποσό το οποίο χρησιμοποίησε κυρίως για να ιδρύσει την έδρα του Βικαριάτου στη Λευκωσία καιγια την αγορά μεγάλου κτήματος πλησίον του χωριού Κορμακίτη (το αγρόκτημα Άγιος). Διέθεσε επίσης ορισμένο ποσό για την ανέγερση της εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου.
Περί το 1910, συνοδευόμενος από τον Εκκλησιαστικό Επίτροπο κο Χ”Μιχαήλ Σιήμη Κοτσιάπασιη (παππούς του Ιωσήφ Μιχαήλ X”Ρούσου,πατέρας του νυν Εκπροσώπου Μαρωνιτών κ. Αντώνη Χ”Ρούσου),ο Χωρεπίσκοπος Τσιρίλλης επισκέφθηκε το Λίβανο όπου και πάλι, μετά από έρανο, συγκέντρωσε ένα σεβαστό ποσό χρημάτων το οποίο διετέθη για την ανέγερση της εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου.Άλλοι εκκλησιαστικοί επίτροποι που βοήθησαν στην ανέγερση του Καθεδρικού Ναού ήταν, εκτός από τον Χ” Μιχαήλ, το Αντωνούδην (Αντώνης Καλαμόκολου, πατέρας της μητέρας του Χωρεπισκόπου Ιωάννη Φοραδάρη), ο Πατήρ Γαβριήλ Νικολάου και ο Ιωσήφ Κασάπης, που για χρόνια διετέλεσε ταμίας της Εκκλησίας.

Κορμακιτης

Ο Κορμακίτης βρίσκεται στη βορειοδυτική γωνιά της Κύπρου. Βρίσκεται στο Κέντρο των χωριών Αγία Ειρήνη-Νότια, Διόριος-Νοτιοανατολικά, Μύρτου-Ανατολικά, Πάναγρα-Ανατολικά, ΄Ορκα-Βόρεια και Λιβερά-Βορειοδυτικά. Είναι το μεγαλύτερο σε διοικητική έκταση χωριό της επαρχίας Κερύνειας. Η έκταση του χωριού είναι 37890 κυβερνητικές σκάλες από τις οποίες οι 13600 είναι κρατική γη.
Πριν το 1974 ο πληθυσμός του Κορμακίτη ανερχόταν στους 1800 κατοίκους. Επίσης στον Κορμακίτη λειτουργούσε και δημοτικό σχολείο το οποίο είχε 210 μαθητές και νηπιαγωγείο. Σήμερα στον Κορμακίτη κατοικούν μόνο 135 άτομα όπου οι περισσότεροι είναι ηλικιωμένοι και το δημοτικό σχολείο δεν λειτουργεί  αφού  ο  τελευταίος  μαθητής  αποφοίτησε  τον Ιούνιο του 1999.Ο Κορμακίτης είναι χτισμένος πάνω σ’ ένα λόφο όπου στις πρόποδες του εκτείνεται ο κάμπος του χωριού και στο βάθος βρίσκεται η θάλασσα ενώ γύρω από το χωριό υπάρχουν ελαιόδεντρα και χαρουπόδεντρα.
Ο Κορμακίτης ήταν αρχικά κτισμένος κοντά στο ακρωτήριο στην περιοχή Γαλάλα, αλλά λόγω των επιδρομών από τους  Άραβες το χωριό μεταφέρθηκε στο εσωτερικό μέσα σε μια δασώδη περιοχή κοντά στο σημερινό εκκλησάκι της Παναγίας. Η νέα τοποθεσία του χωριού ήταν αρκετά ιδανική για να ααναπτυχθεί η γεωργία και η κτηνοτροφία διότι υπήρχαν άφθονα νερά (πηγές) και πλούσια βλάστηση. Επίσης η περιοχή αυτή πρόσφερε φυσική κάλυψη από τις επιδρομές των Σαρακηνών.

Ο αριθμός των κατοίκων του χωριού το 1570 υπολογιζόταν στους 850 κατοίκους. ΄Ομως με την κατάληψη της Κύπρου από τους Τούρκους το 1572 ο αριθμός των κατοίκων του χωριού μειώθηκε αισθητά με αποτέλεσμα το 1841 να υπάρχουν μόνο 200 κάτοικοι. Με την άφιξη των Άγγλων στην Κύπρο οι συνθήκες διαβίωσης άλλαξαν και ο πληθυσμός του Κορμακίτη αυξανόταν κατακόρυφα. Το 1881 οι κάτοικοι ήταν 386, το 1901 έγιναν 513, το 1960  1115 ενώ ο πληθυσμός του Κορμακίτη έφθασε τους 1800 το 1974. Μετά την Τουρκική εισβολή του 1974 οι περισσότεροι κάτοικοι του Κορμακίτη έγιναν πρόσφυγες στην ίδια τους την Πατρίδα ενώ αρκετοί έμειναν εγκλωβισμένοι στο χωριό τους. Ο αριθμός των εγκλωβισμένων χρόνο με το χρόνο λιγοστεύει με αποτέλεσμα σήμερα το 1999 να υπάρχουν μόνο 135 άτομα που στην πλειοψηφία τους είναι ηλικιωμένοι.Ο Κορμακίτης μέχρι το 1974 αποτελούσε πρότυπο κλειστής κοινωνίας λόγω της γεωγραφικής του θέσης αλλά και λόγω της νοοτροπίας των κατοίκων του. Αποτέλεσμα αυτών των στοιχείων ήταν να διατηρήσουν μέχρι σήμερα την μοναδική και ξεχωριστή γλώσσα που μιλούν σήμερα και η οποία έχει τις ρίζες της στην Αραμαική γλώσσα.

Για την ονομασία του χωριού υπάρχουν τρεις εκδοχές.

Πρώτη εκδοχή: Οι κάτοικοι ήλθαν από το Κουρ του Λιβάνου. Όταν εγκαταστάθηκαν στο χωριό νοσταλγούσαν το μέρος από το οποίο ήλθαν, το Κουρ,και έλεγαν “Ναχνιζήνα ουα Κουρ μάζιτ”, δηλαδή “εμείς ήρθαμε μα το Κουρ όχι”.Έτσι από την πρόταση Κουρμαζίτι βγήκε το όνομα Κορμακίτης. Αυτή η εκδοχή είναι η επικρατέστερη.

Δεύτερη εκδοχή: Σχετίζεται πάλι με την καταγωγή των κατοίκων και ειδικότερα με την αρχαία Φοινικική πόλη Κέρμια. Οι πρώτοι κάτοικοι που ήρθαν στην περιοχή του σημερινού Κορμακίτη γνώριζαν ότι εκεί κοντά βρισκόταν η πόλη Κέρμια διότι κατάγονταν και αυτοί από τη Φοινικική Φυλή και τη συγγενική της φυλή των Μαλδαϊτών. Έλεγαν οι κάτοικοι αυτοί ότι έκτισαν την Κερμιαζτίτε. Η λέξη ζτίτε είναι Αραμαϊκή και σημαίνει καινούρια.
Από το Κέρμια Ζτιτε βγήκε το όνομα του χωριού.

Τρίτη εκδοχή: Πηγάζει από την ιστορία της ίδιας της περιοχής και συγκεκριμένα την τοπωνυμία της.Αναφέρεται από διάφορους ιστορικούς ότι πήρε το όνομα του από το ομώνυμο ακρωτήριο, το οποίο αρχικά λεγόταν Κρομίου άκρα. Κατά τον ιστορικο Χάκετ, το 50μ.Χ. εκεί άραξε το πλοίο με το οποίο ταξίδευαν οι Απόστολος Βαρνάβας και Μάρκος κατά τη δεύτερη περιοδεία τους στην Κύπρο. Έτσι το χωριό, επειδή αρχικά κτίστηκε κοντά στο ακρωτήριο, ονομάστηκε Κρομιακίτης και με την πάροδο του χρόνου έγινε Κορμακίτης.

Το 1900 άρχισε να χτίζεται ο Καθεδρικός Ναός του Αγίου Γεωργίου, ο οποίος τέλειωσε το 1930 μ.Χ.
Το 1936 μ.Χ. χτίστηκε το μοναστήρι των Ιεραποστολίδων Μοναζουσών του Αγίου Φραγκίσκου της Ασσίζης.
Το 1962 χτίστηκε ένα σύγχρονο, προσηλιακό και επιβλητικό σχολικό χτίριο, το οποίο αγκάλιαζε 210 μαθητές και εφτά δασκάλους.
Το 1965 μ.Χ. ηλεκτροφωτίστηκε το χωριό και έγινε εγκατάσταση νερού στα σπίτια.

Επί Φραγκοκρατίας ο Κορμακίτης ήταν ένα από τα καλύτερα φέουδα, παραχωρημένο στο Φράγκο φεουδάρχη Denores. Στα 1310 εξορίστηκαν εκεί σαράντα φεουδάρχες που ήταν εχθροί του βασιλιά Ερρίκου Β`.Ο Λεόντιος Μαχαιράς στο «Χρονικόν» διηγείται την καταστροφή τουρκικών καραβιών στον Κορμακίτη.Ο Ντε Μαςς Λατρί αναφέρει το χωριό ως Kormachiti. Ο Ιερώνυμος Νταντίνη, που επεσκέφθη την Κύπρο κατ’ εντολή του Πάπα Κλήμη Η` το 1596 για να εξετάσει την κατάσταση των Μαρωνιτών της    Κύπρου, γράφει ότι αυτοί ζούσαν σε 19 χωριά, μεταξύ των οποίων και ο Κορμακίτης.
Στη βόρεια πλευρά του ακρωτηρίου Κορμακίτης υπάρχει το φυσικό λιμανάκι που ονομάζεται Κακολιμιόνι. Οι ψαράδες χρησιμοποιούσαν αυτό σαν καταφύγιο. Πιθανόν αυτό να εχρησιμοποιείτο σαν όρμος και στην αρχαιότητα, διότι οι κάτοικοι εκεί βρήκαν αρχαία ρωμαικά νομίσματα.
Σ’ αυτό το λιμανάκι ίσως να μπάρκαρε και ο Απόστολος Παύλος, όταν έφευγε από την Πάφο πηγαίνοντας προς την Κιλικία. Ο άνεμος τον έφερε εκεί με τη συνοδεία του και ήπιαν νερό στη βρύση «Βούρνες των Αποστόλων». Εκεί στο Μερίτζιην το καραβάκι του Αποστόλου Παύλου τσακκίστηκε από την τρικυμία. Οι χωρικοί που βρίσκονταν εκεί κοντά έτρεξαν και περιέθαλψαν του ναυαγούς.Στο ίδιο αγκυροβόλιο-λιμανάκι αποβιβάστηκαν οι Απόστολοι Μάρκος και Βαρνάβας κατά τη δεύτερη επίσκεψή τους στην Κύπρο. Από τα μέσα του Πρώτου μ.Χ. αιώνα υπήρχαν οι ονομασίες Κρομμυακίτης και Κορμιακίτης.
Ο ιστορικός Ιερείδης (1893 μ.Χ.) γράφει: Ο Κορμακίτης είναι πεδινό χωριό με 101 σπίτια και 429 κατοίκους Μαρωνίτες. Μιλούν παρεφθαρμένη αραβική μέσα στην οποία αναμιγνύουν πολλές ελληνικές και τούρκικες λέξεις.Ο ιστορικός Περιστιάνης (1910μ.Χ.) γράφει: Οι κάτοικοί του είναι 503 Μαρωνίτες ασχολούμενοι με τη γεωργία, κτηνοτροφία και ανθρακοποιία. Τα προϊόντα που παράγει είναι: δημητριακοί καρποί, ελιές, χαρούπια, βαμβάκι, κουκούλια, κ.λ.π