20Sun052012

Τελευταία ενημέρωση στις:12:00:00 πμ

Back Κορμακίτης Γενικές Πληροφορίες Αραμαική Διάλεκτος Κυπριακή Μαρωνιτική Αραβική Γλώσσα ( K.M.A)

Κυπριακή Μαρωνιτική Αραβική Γλώσσα ( K.M.A)

Αξιολόγηση Χρήστη: / 0
ΜέτριοΆριστο 

Η Κυπριακή Μαρωνιτική Αραβική (ΚΜΑ) γλώσσα αποτελεί σημαντικό στοιχείο διαφοροποίησης της κοινότητας. Ομιλείται στον Κορμακίτη αδιάκοπα από τον 8ο αιώνα, από τότε που οι πρώτοι Μαρωνίτες έφτασαν στο νησί και αποτελεί μέρος του πολιτιστικού πλούτου της Κύπρου.
 
Η γλώσσα του Κορμακίτη διασώθηκε μέχρι τις μέρες μας μεταδιδόμενη προφορικά, κυρίως από τους γονείς στα παιδιά, αφού δεν υπάρχουν οποιεσδήποτε ενδείξεις που  να αποδεικνύουν ότι οι Μαρωνίτες της Κύπρου χρησιμοποίησαν οποιοδήποτε είδος γραπτού λόγου. Η ΚΜΑ ομιλείται σήμερα μόνο από τους Μαρωνίτες που κατάγονται από το χωριό Κορμακίτης και οι οποίοι έχουν ζήσει τα παιδικά τους χρόνια στον Κορμακίτη αφού μέχρι την τούρκικη εισβολή η Σάννα ήταν η κύρια γλώσσα επικοινωνίας στο χωριό. Χαρακτηριστικό είναι το ότι τα παιδιά μαθαίνουν για πρώτη φορά ελληνικά στην πρώτη τάξη του δημοτικού. Αποτελεί ίσως παράδοξο το ότι η γλώσσα δεν  διασώθηκε και ούτε υπάρχουν ενδείξεις ότι κάποτε ομιλείτο στα άλλα τρία μαρωνίτικα χωριά.
 
Η γλώσσα όπως έχει διασωθεί στις μέρες μας περιέχει κυρίως αραβικές λέξεις οι περισσότερες των οποίων όμως δεν είναι εύκολα κατανοητές από έναν άριστο ομιλητή της μοντέρνας αραβικής, αφού λόγω τις γεωγραφικής και γλωσσολογικής απομόνωσης της από τον ευρύτερο χώρο όπου ομιλούσαν την αραβική, οι λέξεις αυτές έχουν αλλοιωθεί μερικώς ή έχουν παραμείνει στην πιο αρχαία τους μορφή. Περιέχει όμως και αραμαϊκές, ελληνικές, ιταλικές και τούρκικες λέξεις.
 
Η σημαντικότητα της διαφαίνεται και από το γεγονός ότι συγκεντρώνει το ακαδημαϊκό ενδιαφέρον διακεκριμένων επιστημόνων καθώς εμπεριέχει αραβικούς όρους αραμαϊκής προέλευσης. Ο καθηγητής Dr. Alexander Bork αναφέρει χαρακτηριστικά ότι η γλώσσα αυτή έχει πολύ στενή σχέση (“close substrata relationship”, Borg, Leiden 2004) με την αραμαϊκή και περιέχει όρους αραμαϊκής ρίζας τους οποίους συναντά κανείς μόνο στην ΚΜΑ. Για το λόγο αυτό οι γλώσσα των κατοίκων του Κορμακίτη αποτελεί σημαντική πηγή αναφοράς για σκοπούς γλωσσολογικής και εθνογραφικής μελέτης στον ευρύτερο μεσογειακό χώρο.
 
Παρά τον μικρό αριθμό των ομιλούντων, η γλώσσα αυτή παρέμεινε αμετάβλητη λόγω του γεγονότος ότι οι ομιλούντες την γλώσσα ζούσαν σε μια απομονωμένη και στενά δεμένη αγροτική κοινότητα. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974 οι περισσότεροι κάτοικοι του Κορμακίτη προσφυγοποιήθηκαν και σκορπίστηκαν στις ελεύθερες περιοχές. Αυτός ο κατατεμαχισμός των κατοίκων του Κορμακίτη αποτέλεσε σοβαρό πλήγμα για την Κυπριακή Μαρωνιτική Αραβική η οποία όμως παρόλες τις δυσκολίες στην εξάσκησή της, συνεχίζει να χρησιμοποιείται. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι οι κάτοικοι  του Κορμακίτη την ονομάζουν απλά «Σάννα» (η γλώσσα μας) γιατί ταυτίζεται άμεσα με τα ήθη και έθιμα του χωριού και αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτισμικής μας ταυτότητας.
 
Η Κυπριακή Μαρωνιτική Αραβική διατρέχει σήμερα σοβαρό κίνδυνο εξαφάνισης. Το γεγονός αυτό έχει εντοπιστεί τόσο από την UNESCO η οποία την έχει συμπεριλάβει στο κόκκινο βιβλίο των υπό εξαφάνιση γλωσσών της αλλά και από το Συμβούλιο της Ευρώπης. Συγκεκριμένα το Συμβούλιο της Ευρώπης καθώς και η ειδική Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων του Συμβουλίου της Ευρώπης για την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Χάρτη για τις μειονοτικές και περιφερειακές γλώσσες έχουν προβεί σε επανειλημμένες συστάσεις και εκθέσεις προς την Κυπριακή Κυβέρνηση για την αναγνώριση της γλώσσας ως προστατευόμενης από τις πρόνοιες του Ευρωπαϊκού Χάρτη καθώς και τον καταρτισμό δομημένης πολιτικής αναβίωσης και διάσωσης της και ενδυνάμωσης της διδασκαλίας της στο Δημοτικό Σχολείο του Αγίου Μάρωνα.
 
Ένα σύνολο ενεργειών για τη διάσωση της γλώσσας μας έχουν ήδη ξεκινήσει. Δημιουργήθηκαν επιτροπές για τη διάσωση της γλώσσας οι οποίες καταρτίζουν σχέδιο δράσης, ενώ ενέργειες άρχισαν να υλοποιούνται. Οι προσπάθειες για διάσωση της γλώσσας είναι εντατικές από όλους τους αρμόδιους φορείς της κοινότητας. Πρόσφατα, έχει υιοθετηθεί από την κοινότητα το αλφάβητο που πρότεινε ο διακεκριμένος γλωσσολόγος, Dr. Alexander Brog, με απώτερο σκοπό την κωδικοποίηση και τη διάσωση της γλώσσας. Έχει επίσης ιδρυθεί το Σωματείο “Xki Fi Sanna” ένας μη κυβερνητικός οργανισμός που αποσκοπεί στην δημιουργία των συνθηκών εκείνων που θα επιτρέψουν την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Χάρτη για την ΚΜΑ και κατά συνέπεια στην αναβίωση της γλώσσας αυτής.
 
Πρόσφατα έχει επίσης συσταθεί, από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, ειδική επιτροπή για τη διάσωση και αναβίωση της ΚΜΑ στην οποία συμμετέχουν πανεπιστημιακοί γλωσσολόγοι καθώς και εκπρόσωποι της κοινότητας. Το γεγονός αυτό αποτελεί ένα πολύ θετικό βήμα το οποίο θα πρέπει όμως θα πρέπει όμως θα πρέπει όμως να συνοδευτεί με την θεσμική και νομική αναγνώριση της ΚΜΑ σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου της Ευρώπης.
 
Η Μαρωνιτική Κοινότητα επιθυμεί έντονα να διατηρήσει τη γλώσσα της και μαζί με αυτή όλα όσα κουβαλάει κρυμμένα μέσα στις λέξεις και τους ιδιωματισμούς της. Ο θάνατός της σηματοδοτεί το θάνατο των παραδόσεων και των εθίμων του Κορμακίτη.
 
Ευθύνη όλων μας είναι να μετρήσουμε τις δυνατότητες που σήμερα μας προσφέρονται και στη βάση αυτών να κτίσουμε ότι πρέπει να κτιστεί για να προστατεύσουμε την ιδιαιτερότητα της κοινότητας μας, να προστατεύσουμε ό,τι μας χάρισαν οι πρόγονοί μας κουβαλώντας το μέσα από τους αιώνες και τις κακουχίες γιατί «...με κάθε γλώσσα που πεθαίνει, σβήνει μια εικόνα της ανθρωπότητας» (Οκτάβιο Παζ)